11.05.2017


ԾԻՐԱՆԱԾԻՆ
(Πορφυρογέννητος)



Ծիրանածին արտահայտությունը կիրառելի է միայն այն դեպքում, երբ արքայազները ծնվում են արդեն թագակիր ընտանիքում՝ այսինքն եթե կենդանի է թագավորը և նրա ավագ որդին ժառանգ է ունենում՝ նա չի կարող կոչվել ծիրանածին, այլ է պարագն, երբ զավակը ծնվում է այն ժամանակ, երբ ծնողները արդեն թագադրվել են: Բյուզանդական միջավայրում ծիրանածին զավակաները կարող էին հավակնել գահին՝ նույնիսկ եթե իրենք չէին առաջնեկը: Հայկական միջավայրում այս բառի կիրառությանը հանդիպում ենք ուշ միջնադարում՝ մասնավորապես Գլաձորի համալսարանի հիշատակարններում, որտեղ Հեթում Ա արքայի զավակները կոչվում են ծիրանածին ի տարբերություն իրեն՝ արքային, ով ծնվել էր որպես իշխան:


Բյուզանդական արքայադուստր Աննա Կոմենոսը այսպես է բնութագերլ իրեն.
«Ինչպես ասում են՝ իմ ծիրանի խանձարուրից ես հանդիպեցի բազում դառնությունների և ճաշակեցի ճակատագրի անբարեհաճությունը»:


Ծիրանի (մանուշակագույնը իր տարատեսակ երանգներով) գույնը թե՜ իր վառ երանգավորումով և թե՜ իր արժեքով վայել էր կայսրերին, արքաներին՝ հետևապես ծիրանի սկսեց կոչվել արքայական թիկնոցը, որը արծվակար պատկերով կրում էին Արշակունյաց արքաները, իսկ  ծիրանածին սկսեցին կոչվել արքայի որդիները:





Комментариев нет:

Отправить комментарий

ԱՅԼ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ